Nieunikniony konflikt, wielka buta

Studium historyczne Andrzeja Chwalby “Przegrane zwycięstwo. Wojna polsko-bolszewicka 1918-1920″ (https://www.taniaksiazka.pl/przegrane-zwyciestwo-wojna-polsko-bolszewicka-andrzej-chwalba-p-1392667.html) w detaliczny sposób przedstawia przyczyny, przebieg i skutki konfliktu zbrojnego, który ma miejsce praktycznie zaraz po zakończeniu I wojny światowej. Autor tłumaczy czytelnikowi dlaczego konflikt ze wschodem był nieunikniony, punktując polską butę i zbyt dużą pewność siebie, a także przekonanie o tym, że Rosjanie nie będą w stanie posunąć się do walki wręcz, ze względu na wielkie straty, jakie ponieśli rok wcześniej.

Główny bohater, czyli tytułowa wojna, to coś, na co w żadnym względzie nie byliśmy przygotowani; ani militarnie, ani taktycznie, a już o polityce nie wspominając. Autor doskonale punktuje błędy w komunikacji między krajami, zaznaczając kompletny brak negocjacji i słownictwa, które mogłoby dążyć do rozejmu. Z perspektywy czasu wiemy, że nie było możliwości załagodzenia napięcia, ale nie do końca rozumiemy, dlaczego obydwa kraje zdecydowały się toczyć ze sobą bój. O tym w najbardziej obszernej części książki.

To musiało się stać

Prędzej czy później doszłoby do konfliktu, ponieważ Polacy nie wybaczyli Rosjanom tego, że nie carska polityka XVIII wieku tak silnie ich skrzywdziła, stawiając wręcz w charakterze maltretowanego narodu. Zabory rządziły się swoimi prawami, wkrótce po morderstwie dynastii Romanowów nastał nowy ład, ale pretensje tylko się nasilały. Najważniejszą była cały czas niezgoda w stosunku do granic, które zostały wytyczone w 1772 roku, po rozbiorze.

Autor przeprowadza czytelnika przez wszystkie elementy konfliktu, starając się uporządkować wydarzenia i wskazać punkty zapalne oraz najważniejsze elementy trwającej dwa lata potyczki. Zaczniemy od zajęcia Mińska, po czym wyruszymy na Kojów, przyjrzymy się Bitwie Warszawskiej oraz operacjom bojowym nad Niemnem. Bardzo duże rozproszenie wojsk i słabość komunikacji powodowały problemy, każda z armii borykała się też z brakami w wyposażeniu. Niektóre, niewielkie nawet starcia, okazywały się być kluczowe dla późniejszych, ważnych i licznych demonstracji sił. Chwalba nie pozostawia bez komentarza zwycięzców i zadaje pytania o moralny aspekt tego triumfu. Czy faktycznie można to nazwać pokonaniem, czy jest to tylko i wyłącznie zwykły łut szczęścia? Publikacja z pewnością rozwieje wątpliwości w tym zakresie, usystematyzuje wiedzę i sprawi, że przeczytamy ją jak najlepiej prowadzoną powieść sensacyjną.

Ludzie zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com